##plugins.themes.bootstrap3.article.main##

علی بهرامی مهدی یزدی حسن پارسانژاد

چکیده

برش کوه کفتار در جنوب غرب روستاي چاه‌ريسه و در 55 کيلومتري شمال شرقي اصفهان واقع است. بخش‌هاي بالایی اين برش معادل سازند شيشتو (شيشتو 1) به سن فامنين مي‌باشد که به منظور بررسي‌هاي زيست چينه‌اي مورد بررسي قرار گرفته است. ضخامت توالی مورد مطالعه 110 متر است که شامل 4 واحد سنگي با سنگ‌شناسی سنگ‌آهک، سنگ‌آهک ماسه‌اي، سنگ‌آهک دولوميتي، سنگ‌آهک مارني، شيل و ماسه‌سنگ داراي کنودونت، بقاياي دوکفه‌اي، بريوزوئر، ساقه لاله‌وشان، بازوپایان، تریلوبیت، گونیاتیت و ریز بقایای مهره‌داران است. بخش زيرين اين توالی شامل شيل‌هاي تيره رنگ با ميان لايه‌هاي آهکي است که به طور پيوسته بر روي نهشته‌هاي فرازنين قرار دارد، اما مرز بالايي آن با یک ناپيوستگي فرسايشي خاک قرمز توسط نهشته‌هاي پرمين مربوط به سازند جمال پوشيده مي‌شود. به منظور تعيين سن دقيق نهشته‌هاي مورد بحث تعداد 44 نمونه به طور سيستماتيک برداشت شد که پس از شست‌وشو، 1613 عنصر کنودونتي از آن‌ها به دست آمد. بررسي کنودونت‌هاي به دست آمده به شناسايي 8 جنس و 20 گونه و زيرگونه به شرح زیر انجامید:


Bispathodus aculeatus aculeatus, Bispathodus aculeatus plumulus, Bispathodus costatus, Bispathodus stabilis, Branmehla bohlenana, Icriodus cornotus, Icriodus sp., Mehlina strigosa, Pandorinellina insita, Pelekysgnathus inclinatus, Polygnathus communis communis, Polygnathus delicatulus, Polygnathus deplanatus, Polygnathus nodocostatus, Polygnathus brevilaminus, Polygnathus semicostatus, Polygnathus communis collinsoni, Polygnathus sp., Neopolygnathus communis, Scaphignatus velifer velifer.


نتايج حاصل از ترسيم نمودار فراواني و پراکندگي کنودونت‌ها نشان مي‌دهد که فراواني غالب با ايکريودوس‌ها، پلي‌گناتوس‌ها و بيسپاتودوس‌ها بوده است. بر اين اساس براي برش مورد بررسي، سه زيست رخساره ايکريوديد ـ پلي‌گناتيد، پلي‌گناتيد ـ بيسپاتوديد و بيسپاتوديد ـ پلي‌گناتيد پيشنهاد شده است که حاکي از تشکيل اين نهشته‌ها در يک محيط کم عمق تا نيمه عميق مربوط به شلف داخلی (inner shelf) است. همچنين بررسي 


زیست چینه‌نگاری کنودونت‌هاي شناسايي شده و مطالعه گستره سني هر يک از آن‌ها به شناسايي 4 زيست‌زون کنودونتي Upper marginifera Zone؛ Uppermost marginifera to Upper tracytera zones؛ Late expansa Zone و Late expansa Zone منجر گرديد. با توجه به زيست‌زون‌هاي تعيين شده سن نهشته‌هاي مورد بررسي از فامنين مياني تا فامنين پسين تعيين شده است.

جزئیات مقاله

کلمات کلیدی

سازند شيشتو, شمال‌شرق اصفهان, کنودونت, زیست چینه‌نگاری, دونين بالايي

مراجع
شيراني، ک.، 1374. مطالعه پالينواستراتيگرافي و پالئوبيوژئوگرافي نهشته‌هاي دونين بالايي در منطقه چاه‌ريسه (شمال شرق اصفهان). پايان نامه کارشناسي ارشد، دانشگاه تربيت معلم.
غلامعليان، ح.، 1376. بيواستراتيگرافي کنودونت¬هاي دونين پسين در ناحيه چاه‌ريسه (شمال شرق اصفهان). پايان نامه کارشناسي ارشد، دانشگاه اصفهان، 148 ص.
قبادي پور، م.، و جعفريان، م. ع.، 1385. بيواستراتيگرافي سکانس رسوبي پرمين در شمال شرق اصفهان درمنطقه چاه‌ريسه. مجله علمي پژوهشي علوم پايه اصفهان، 23: 78-57.
رادفر، ج.، و کهنسال، م.، 1381. نقشه زمین شناسی یک صد هزار کوهپایه. سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور.

Adhamian, A., 2003. Middle Devonian (Givetian) conodont biostratigraphy in the Soh area, north of Esfahan, Iran. Courier Forschungsinstitut Senckenberg, 245: 183-193.
Bahrami, A., Boncheva, I., Königshof, P., Yazdi, M., & Ebrahimi Khan-Abadi, A., 2014. Conodonts of the Mississippian/Pennsylvanian boundary interval in Central Iran. Journal of Asian Earth Sciences, 92: 187-200.
Bahrami, A., Königshof, P., Boncheva, I., Tabatabaei, M., Yazdi, M., & Safari, Z., 2015. Middle Devonian (Givetian) conodonts from the northern margin of Gondwana (Soh and Natanz regions, north-west Isfahan, Central Iran): biostratigraphy and palaeoenvironmental implications. Palaeobio Palaeoenv, 95: 555-577.
Berberian, M., & King, G.C.P., 1981. Toward a Paleogeographic and Tectonic evolution of Iran. Canadian Journal of Earth Sciences, 18: 210-265.
Boncheva. I., Bahrami, A, Yazdi, M., & Torabi, H., 2007. Carboniferous Conodont biostratigraphy and Late Paleozoic platform evolution in South Central Iran (Asadabad section in Ramsheh area-SE Isfahan). Rivista Italiana di Paleontologia e stratigrapia, 113: 329-356.
Branson, E. R., 1934. Conodonts from the Hannibal Formation of Missouri. University of Missouri Studies, 8: 301-304.
Brice, D., & Kebria-ee, M., 2000. New species of Leiorhynchiidae Rhynchonellid brachiopod from the Frasnnian of Chahriseh, Isfahan province, Central Iran. Annales de la Sociėtė Gėologique du Nord, 8: 61-66.
Brice, D., Yazdi, M., Torabi, H., & Maleki, M., 2006. Devonian brachiopods from the Zefreh section (Central Iran). Annales de la Sociètè gèologique du Nord T, 13(2ème série), 141-155.
Bultynck, P., 2003. Devonian Icriodontidae: biostratigraphy, classification and remarks on Paleoecology and dispersal. Revista Espanola de Micropaleontologia, 35: 295-314.
Corradini, C., 2008. Revision of Famennian-Tournaisian (Late Devonian-Early Carboniferous) Conodont biostratigraphy of Sardinia, Italy. Revue de Micropaleontologie, 51: 123-132.
Djafarian, M.A., & Brice, D., 1973. Biostrtigraphic des Brachiopods dans le Famennian supoerieur de lareogion d’Ispahan (Iran central). Comptes rendus del Academic des sciences, 276: 2125-2128.
Djafarian, M.A., 2000. Late Devonian index brachiophoda of northeast Isfahan in correlation with other regions. Journal of Sciences, Islamic Republic of Iran, 11: 221-231.
Ghavidel-syooki, M., 2001. Palynostratigraphy and Paleogeography of the Late Devonian in northeastern Isfahan city, Central Iran. Proceeding of the IX International Palynology Congress, Houston, Texas, American Association of Stratigraphic Palynologists , 37-51.
Ghobadipour, M., Popove, L.E., Hosseini, M., Adhamian, A., & Yazdi, M. 2013. Late Devonian (Frasnian) trilobites and brachiopods from Soh area, Central Iran. Memoire Association Australian Paleontology, 44: 149-158.
Gholamalian, H., 1998. Biostratigraphy of the Late Devonian sediments based on Conodont species in the Chahriseh area, northeast of Isfahan. In: Mavson, R., Talent, J.A., G. Wilson, & P. Cockle, (eds.), North Gonwanan mid-Palaeozoic bioevent/biogeography patterns in relation to crastal dynamics. UNESCO-IGCP 421, Isfahan meeting, 5-20.
Gholamalian, H., 2003. Age-implication of Late Devonian Conodonts from the Chahriseh area, northeast of Isfahan, Central Iran. Courier Forschungsinstitut Senckenberg, 24: 201-207.
Gholamalian, H., 2005. New data on the Famennian conodonts from Esfahan area, central Iran. Iranian International Journal of Sciences, 6 (1): 27-45.
Gholamalian, H., 2007. Conodont biostratigraphy of the Frasnian-Famennian boundary in Isfahan and Tabas areas, Central Iran. Geological Quarterly, 51: 453-476.
Gholamalian, H., Turner, S., Burrow, C.J., & Yazdi, M., 2000. Recovery of Late Devonian (Frasnian) microvertebrates and Conodonts from the Chahriseh area, northeast Isfahan, Iran. In: Wilson, G., & Lauri, J., (eds.), abstract book. Sydney meeting of AUSCOS-2.
Habibi, T., Yazdi, M., Zarepoor, S., & Parvanehnejad Shirazi, M., 2013. Late Devonian Fish micro-remains from Central Iran. JGeope, 3 (1): 25-34.
Hairapetian, V., Yazdi, M., & Long, J.A., 2000. Devonian vertebrate biostratigraphy of Central Iran. Records of the Western Australian Museum, Supplement, 58: 241- 247.
Hamedani, A., 1996. Neue Biostratigraphische Daten aus dem Palaozoikum (Devon-Karbon) von Isfahan, Iran. Neues Jahrbuch fur Geologie und Palaontologie, Monatshefte, 309-323.
Helms, W.H., 1959. Conodonten aus dem Saalfelder Orberdevon (Thuringen). Geologie, 8 (6): 634-677.
Joachimski, M.M, VanGeldern, R., Breisig, S., Buggisch, & Day, J., 2004. Ozygen isotope evolution of biogenic calcite and apataite during the Middle and Late Devonian. International Journal of Earth Science, 93: 542-553.
Kohansal. R., Radfar, J., Zolfagari, S., & Bahremand, M., 2002. Sheet of Kuhpayeh Scale, 1:100000. Geology Survey and Mineral Exploration of Iran.
Leven, E.J., & Gorgij, M.N., 2008. Bolorian and Kubergandian stages of the Permian in the Sanandaj-Sirjan zone of Iran. Stratigraphy and Geological Correlation, 16: 455-466
Leven, E.J., & Gorgij, M.N., 2011. First record of Gzhelian and Asselian fusulinids from the Vazhnan Formation (Sanandaj-Sirgan zone of Iran). Stratigraphy and Geological Correlation, 19: 486-501
Mistian, B., & Gholamalian, H., 2000. Stromatoporoids and some tabulate corals from Chahriseh area (Isfahan province, Central Iran). Annales de la Société géologique du Nord, 8: 81-91.
Mistian, B., Golamalian, H., Gourvennec, R., Plusquellc, Y., Bigey, F., Brice, D., Feist, M., Ghobadipiur, M., Kebria-ee, M., Milhau, B., Nicollin, J.P., Rihart, J.C., Vachard, D., & Yazdi, M., 2000. Preliminary data on the Upper Devinian (Frasnian-Famennian) and Permian fauna and flora fram the Chahriseh area (Esfahan province, Central Iran). Annales de la Société géologique du Nord, 8: 93-102.
Müller, K.J., & Müller, E.M., 1957. Early Upper Devonian (Indipendence) Conodonts from Iowa, part I. Journal of Paleontology, 31: 1069-1108.
Rhodes, F.H.T., Austin, R.L., & Druce, E.C., 1969. British Avian (Carboniferous) Conodont faunas, and their value in local and intercontinental correlation. Bulletin of the British Museum (Natural History), Geological Supplement, 5: 1-133.
Ruban, D.A., Al-Husseini, M.I., & Iwasaki, Y., 2007. Review of Middle-east Paleozoic plate tectonics. GeoArabia, 12: 35-56.
Safari, A., & Kangazian, A., 2003. Microfacies and sedimentary environment of Upper Devonian sedimentary rocks in the Chahriseh area (in Persian with English abstract). Research Bulletin of Isfahan University (Science), 18: 117-144.
Sandberg, C.A., 1976. Conodont biofacies of Late Devonian polygnathus styriacus Zone in western United State. In: Barnes, C.R., (ed.), Conodont Paleoecoloy. Geological Association of Canada, special paper, 15, 171-186.
Sandberg, C.A., & Dreesen, R., 1984. Late Devonian icriodontid biofacies models and alternate shallow water Conodont zonation, 143-178. In: Clark, D.L. (ed.) Conodont biofacies and provincialis. Geological Society of America, Special paper, 196 p.
Sandberg, C.A., Ziegler W., Leuteriz, K., & Brill, S.M., 1978. Phylogeny, speciation, and zonation of Siphonodella (Conodont, Upper Devonian and Lower Carboniferous) .Newsletter on stratigraphy, 7: 102-120.
Sandberg, C.A., Morrow, J.R., & Ziegler, W., 2002. Late Devonian sea-level changes, catastrophic events, and mass extinctions. In: Koeberl, C., & MacLeod, K.G. (eds.), Catastrophic Event and Mass Extinctions: Impacts and Beyond. Geological Society of America Special Paper, 356: 473-487.
Sannemann, D., 1955. Oberdevoniche Conodonten (to II). Senckenbergiana lethaea, 36: 123-156.
Sharland, P.R., Archer, R., Casey, D.M., Davies, R.B., Hall, S.H., Heward, A.P., Horbury, A.D., & Simmons, M.D., 2001. Arabian Plate sequence stratigraphy. Geo.Arabia Special Publication 2: Manama, Bahrain, Gulf Petrolink, 372 p.
Thomas, L.A., 1949. Devonian-Mississippian Formation of southeast Iowa. Bulletin of the Geological Society of America, 60: 137-403.
Turner, S., Burrow, C.J., Gholamalian, H., & Yazdi, M., 2002. Late Devonian (Early Frasnian) microvertebrates and Conodonts from the Chahriseh area near Isfahan, Iran. Memoirs of the Association of Australian Palaeontlogist, 27: 149-159.
Ulrich, E.O., & Bassler, R.S., 1926. A classification of the tooth-like fossils, Conodonts, with description of American Devonian and Mississippian species. Proceedings of the United States National Museum, 68: 1-63.
Webster, G.D., Maples, C.G., & Yazdi, M., 2007. Late Devonian and Early Mississippian Echinoderms from central and northern Iran. Journal of Paleontology, 81: 1101-1113.
Wendt, J., Kaufmann, B., Belka, Z., Farsan, N., & Karimi Bavandpur, A., 2005. Devonian-Lower Carboniferous stratigraphy, facies patterns and palaeogeography of Iran. Part II. Northern and Central Iran. Acta Geologica Polonica, 55: 31-97.
Wendt, J., Kaufmann, B., Belka, Z., Farsan, N., Karimi-Bavandpour, A., 2002. Devonian/Lower Carboniferous stratigraphy, facies pattern and paleogeography of Iran. Part I. Southeastern Iran. Acta Geologica Polonica, 52: 129-168.
Yazdi, M., & Turner, S., 2000. Late Devonian and carboniferous vertebrates from the Shishtu and Sardar formations of the Shotori Range, Iran. Records of the Western Australian Museum, Supplement, 58: 223-240.
Yazdi, M., 1996. Late Devonian-Carboniferous Conodont biostratigraphy of the Tabas area, Eastern Iran. Ph.D. thesis Macquarie University, Sydney, 221 p.
Yazdi, M., Ghobadipour, M., & Mawson, R., 2000. Late Devonian conodonts from the Chahriseh area, central Iran. Records of the Western Australian Museum Supplement, 58: 179-189.
Zahedi, M., 1973. Ètude gèologique de la règion de Soh (W de l’Iran central). Geological Survey of Iran, Report, 27: 1-197.
Zahedi, M., 1976. Explanatory text of the Esfahan quadrangle map, 1:250000. Geological Survey of Iran.
Ziegler, W., & Sandberg, C.A., 1984. Palmatolepis based revision of upper part of standard Late Devonian Conodont zonation. Geological Society of America, Special Papers, 196: 179-194.
Ziegler, W., & Sandberg, C.A., 1990. The Late Devonian Standard Conodont Zonation. Courier Forschungsinstitut Senckenberg, 121: 1-115.
ارجاع به مقاله
بهرامیع., یزدیم., & پارسانژادح. (۱۳۹۷-۱۰-۲۸). زیست چینه نگاری نهشته های دونین بالایی (فامنین) برش کوه کفتار (شمال شرق اصفهان) بر اساس فونای کنودونتی. رخساره‌های رسوبی, 10(1), 60-37. https://doi.org/10.22067/sed.facies.v10i1.54163
نوع مقاله
مقالات پژوهشی