رخساره‌های رسوبی

رخساره‌های رسوبی

تأثیر انحلال واحدهای کربناته بر غلظت کربن معدنی محلول (DIC) و ایزوتوپ کربن (δ13CDIC)؛ مطالعه موردی: سرپل‌ذهاب، باختر ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 استاد، مرکز تحقیقات آب‌های زیرزمینی و ژئوترمال (متآب)، پژوهشکده آب و محیط زیست، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
2 دانشجوی کارشناسی ارشد آب زمین شناسی، گروه زمین شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
چکیده
منابع آب کارستی در بسیاری از مناطق می­‌تواند به عنوان منبع آب شیرین برای تأمین آب ساکنان مورد استفاده قرار گیرد. اهمیت استفاده از روش­‌های جدید در بررسی و ارزیابی منابع آبی در حال گسترش است که می‌­توان از روش‌­های شیمیایی و ایزوتوپ­‌های پایدار استفاده نمود. با اندازه­‌گیری و بررسی کربن معدنی و آلی محلول (DIC و DOC) و تغییرات ترکیب ایزوتوپی کربن (δ¹³C) می­‌توان منشأ کربن در منابع آبی و عوامل مؤثر بر آن­ها را بررسی نمود. در این پژوهش تغییرات فصلی و مکانی غلظت کربن محلول و مقادیر ایزوتوپی کربن در منابع آبی منطقه سر پل ذهاب، واقع در باختر ایران، مورد ارزیابی قرار گرفته است. بدین منظور از منابع آبی سطحی و زیرزمینی منطقه تعداد 28 نمونه آب در طی دو فصل تَر (دی ماه 93) و خشک (مهر ماه 94) نمونه برداری شد. بررسی داده‌­ها نشان می­‌دهد میانگین مقدار DIC در نمونه‌­های آب در فصل تر و خشک به ترتیب 9/71 و 9/80 میلی‌­گرم در لیتر می‌­باشد. با افزایش مقدار DOC در نمونه­‌های آب منطقه (میانگین غلظت 3/0 میلی­گرم در لیتر) ترکیب ایزوتوپی 13CDICδ به سمت مقادیر تهی‌شده‌­تر میل می‌نماید. ترکیب ایزوتوپی 13CDICδ در نمونه‌­های آب منطقه به طور میانگین ‰ 7/11- در فصل تر و ‰ 3/11- در فصل خشک است. نتایج بیان می­‌دارد که با افزایش PCO2، بر غلظت DIC افزوده و ترکیب ایزوتوپی نمونه­‌ها تهی‌تر می‌­شود که می­‌تواند ناشی از تجزیه مواد آلی و تنفس ریشه گیاهان باشد. نتایج به دست آمده همچنین نشان می­‌دهد که منشأ عمده کربن محلول در نمونه­‌های آب منطقه ناشی از انحلال سنگ­‌های کربناته (سنگ شناسی) بوده و بخشی از آن از مواد آلی و کربن دی اکسید خاک تأمین می‌­شود.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

ارسال نظر در مورد این مقاله
نام را وارد کنید.
نشانی پست الکترونیکی را به درستی وارد کنید.
وابستگی سازمانی را به درستی وارد کنید.
توضیحات را وارد کنید (حداقل 50 حرف)
CAPTCHA Image
شناسه امنیتی را به درستی وارد کنید.

  • تاریخ دریافت 16 فروردین 1400
  • تاریخ بازنگری 21 شهریور 1400
  • تاریخ پذیرش 03 بهمن 1400